راک  ایرانی

این نوع موسیقی تلفیقی از راک کلاسیک با موسیقی سنتی ایران است و زیرشاخه‌ای از آلترناتیو راک (راک تلفیقی = آلترنیتیو راک یکی از شاخه‌های راک است که تمام گروهای پست پانک (Post Punk) رو از اواسط دهه هشتاد تا اواسط دهه ۹۰ تحت تأثیر خودش قرار داد. آلترنیتیو راک شامل سبکهای گوناگونی می‌شود: از ملودیهای زیبای Jangle Pop گرفته تا ملودیهای خشن و یک نواخت اینداستریال راک)   به شمار میرود. موسیقی راک در ایران، از اواخر دهه چهل خورشیدی و با ظهور خوانندگانی مانند: کوروش یغمایی، فرهاد مهراد و فریدون فروغی رواج پیدا کرد و به سرعت در میان جامعه هنر ایران جا باز کرد.

امروزه موسیقی راک و هوی متال  (این سبک در اواسط دهه ۷۰ و پس از نفوذ هارد راک موجود در بریتانیا به امریکا شکل گرفت و در واقع همان هارد راک ولی با سلیقه امریکایی بود که در آن‌جا به آن کوردهای سنگین تر و شعرهای اعتراض‌آمیزتر اضافه کردند و سبک جدیدی به نام هوی متال را به وجود آوردند. این سبک ریشه گرفته از بلوز و راک است که در آن بلوز کمرنگ شده و دیگر فراز و نشیب ریتم‌ها در آن از بین رفته ولی همان اثر روانی و حتی قوی‌تر را در شنونده به وجود می‌آورد. در این سبک هم مانند بقیه سبکهای راک گیتار نقش محوری دارداز گروههای و خوانندگان موفق این سبک می‌شود به این موارد اشاره کرد Ozzy Osbourne - WASP)  در ایران با وجود غیرمجاز بودن، پیشرفت و گسترش چشمگیری در میان ایرانیان داشته و به شکلی حرفه‌ای تر از گذشته روی آن کار میشود و خوانندگان و گروه‌های ایرانی زیادی در این زمینه فعالیت میکنند.

موسیقی راک ایرانی تاثیر گرفته از «راک انگلیسی»، «راک آمریکایی» و سبک‌های اروپایی مانند «گاتیک راک» و «آلترناتیو راک» آلمانی است. در این نوع موسیقی نیز همانند بیشتر سبک‌های راک، گیتار الکتریک و گیتار بیس و درامز اصلی ترین سازها هستند. در بعضی از گروه‌ها کیبورد نیز وظیفه تنظیم ریتم‌ها و سمپل‌ها را بر عهده دارد. اما نکته قابل توجه این است که به دلیل ایرانی بودن این موسیقی، انواع سازها و ریتم‌های ایرانی در بیشتر اینگونه آهنگ‌ها وجود دارد

ظهور کوروش یغمایی و تولد راک ایرانی (عکسش رو بالای همین پست گذاشتم)

کوروش یغمایی در سالهای اوج خود؛ وی از پیشگامان راک ایرانی است و لقب وی «پدر راک ایران» میباشد 

 با ظهور کوروش یغمایی، سبک جدیدی از موسیقی وارد ایران شد. این موسیقی «راک (راک اند رول)» نام داشت که بعدها با نام «راک ایرانی» شناخته شد. کوروش موسیقی راک را به عنوان سبک اصلی خود انتخاب کرده بود و همراه و همزمان با پیشگامان این نوع موسیقی در جهان مانند الویس پریسلی، بیتلز، رولینگ استونز، باب دیلن و پینک فلوید، راک را وارد فرهنگ و موسیقی ایران کرد. کوروش یغمایی با خواندن تک آهنگ «گل یخ» در سبک «راک اند رول»، به یکباره در ایران محبوب و معروف شد. این آهنگ پرفروش ترین صفحه سال ۱۳۵۲ شد و به اصلی ترین گزینه پخش از رادیو و تلویزیون ایران تبدیل گردید. کوروش یغمایی سه سال بعد با خواندن دو تک ترانه دیگر با نامهای «سراب» و «در انتهاً، انقلابی در موسیقی راک ایران ایجاد کرد. این دو آهنگ که تلفیقی از ریتم شرقی و ایرانی با سبک کلاسیک راک و راک اند رول بودند، بسیار محبوب و همه گیر شدند و به جاودانه ترین تک آهنگ‌های کوروش تبدیل گشتند. آثار کوروش بر اساس دارا بودن استانداردهای جهانی و زیبایی منحصر به فردشان، در خارج از ایران نیز محبوب شدند و توسط خوانندگان کشورهای دیگر بازخوانی گشتند. آهنگ »گل یخ" در چندین کشور و با اجراهایی متفاوت بازخوانی شده‌است. 

کوروش یغمایی تا پیش از انقلاب بسیار فعال بود و موسیقی راک ایرانی را به اوج محبوبیت و پیشرفت رساند. چهره زیبا، صدای دلنشین و سبک متفاوت آهنگ هایش، او را به خواننده‌ای افسانه‌ای تبدیل کرده بود و مردم ایران به وی لقب‌های «پدر راک ایران» و «سلطان راک اند رول ایران» را داده بودند. پخش صدای وی پس از انقلاب ممنوع شد و همین اتفاق زمینه ساز رکود موسیقی راک ایرانی شد؛ موسیقی که آینده بسیار درخشانی در انتظار آن بود.

همزمان با کوروش یغمایی، فرهاد مهراد نیز با تلفیق سبک‌های راک و بلوز با موسیقی آن زمان ایران؛ این سبک از موسیقی را بیش از پیش در میان مردم ایران محبوب کرد.

فریدون فروغی دیگر خواننده ایرانی بود که با استفاده از سبک‌های مختلف راک و بلوز، در جرگه پیشگامان راک ایرانی قرار گرفت. سبک آهنگ‌های او به فرهاد شباهت داشت و به همین دلیل وی را ادامه دهنده راه فرهاد میدانند. 

 پس از انقلاب در ایران نیز کم کم گروه‌ها و خوانندگان اندکی به فعالیت‌های زیرزمینی مشغول بودند، اما هنوز بستر مناسبی برای راک ایرانی آماده نشده بود. «کاوه یغمایی» از معدود خوانندگان راک ایرانی بود که در این سالها با مجوز رسمی فعالیت میکرد و حتی در سال ۷۳ کنسرتی را برگزار کرد که نخستین کنسرت راک ایران پس از انقلاب لقب گرفت.

 اواخر دهه ۷۰؛ دوباره زنده شدن راک ایرانی

 در اواخر دهه ۷۰ و با روی کار آمدن دولت اصلاحات، وزارت فرهنگ و ارشاد دولت وقت؛ فرصتی طلایی به جامعه موسیقی ایران داد. موسیقی پاپ و راک پس از سالها انزوا دوباره شروع به فعالیت کردند و با سرعتی چشمگیر نسبت به گذشته در حال پیشرفت بودند.
از جمله نخستین خوانندگان داخل کشور که موسیقی راک را اجرا میکردند، «داریوش خواجه نوری» و «کاوه یغمایی» بودند. داریوش خواجه نوری آهنگ‌هایی را در سبک‌های کلاسیک راک و راک تلفیقی اجرا میکرد. او همچنین کنسرتی را در فضای باز صدا و سیما (جام جم) برگزار کرد که با استقبال خوبی روبرو شد

هنوز دولت صراحتاً موسیقی راک را آزاد اعلام نکرده بود و این نوع موسیقی را با پاپ ادغام میکرد. هیچ گاه جشنواره و کنسرتی از سوی دولت تحت عنوان موسیقی راک برگزار نشد. تنها یک بار جشنواره‌ای با نام «جشنواره موسیقی پاپ ایران» برگزار گردید که کلیه خوانندگان پاپ آن زمان ایران در این جشنواره شرکت کردند. کاوه یغمایی و داریوش خواجه نوری نیز در این جشنواره حضور داشتند و آهنگ‌هایی را با سبک راک و تحت عنوان پاپ اجرا مینمودند. کاوه موفق شد ستاره طلایی این جشنواره را از نظر «بهترین گروه» به خود اختصاص دهد

در همین سالها جو تازه‌ای از موسیقی راک در میان جوانان ایرانی در حال شکل گیری بود. موسیقی «هوی متال» که زیر شاخه‌ای موسیقی راک و جدا شده از سبک «هارد راک» میباشد، به سرعت در میان ایرانیان محبوب میشد و توجه جوانان ایرانی به انواع سبک‌های متال بیش از پیش در حال اوج گیری بود. گروه‌های زیادی در این زمینه تشکیل شدند  اما با سرسختی وزرات فرهنگ در مقابل این نوع موسیقی مواجه گشتند. هم اکنون موسیقی متال و زیر شاخه هایش از نظر دولت جمهوری اسلامی ممنوع و غیرمجاز است و برچسب موسیقی‌های منحرف و غیراخلاقی بر آنها زده شده. دولت ایران معتقد است این نوع موسیقی که «تکنیکی ترین و زیباترین نوع موسیقی» در جهان است، مهیج و روان گردان بوده و باعث انحراف اخلاقی جوانان ایرانی میشود. همچنین این دولت این موسیقی را در رده موسیقی‌های های ممنوع و شیطان پرست جای داده و با هرگونه فعالیتی در این زمینه برخورد میکند

گروه اوهام؛ پرچمدار راک ایرانی 

شاهرخ ایزدخواه؛ گیتاریست پیشین گروه اوهام

در اواخر دهه ۷۰ گروه راک اوهام به سرپرستی شهرام شعرباف در ایران فعالیت میکرد. این گروه از سال ۷۸ تا کنون در زمینه راک ایرانی فعالیت میکند و تا زمانیکه در ایران حضور داشتند، کارهای قابل قبولی را در زمینه راک ارائه دادند. سبک آهنگ‌های این گروه تلفیقی از راک با موسیقی سنتی ایران است. به همین دلیل در اکثر آهنگ‌های این گروه سازها و تم‌های ایرانی وجود دارد. اعضای این گروه شعرهای حافظ را به سبک راک میخوانند و توجه ویژه‌ای به سروده‌های این شاعر بزرگ ایرانی دارند. نخستین آلبوم این گروه با نام «نهال حیرت» در تابستان ۷۸ ضبط شد و حتی با یک شرکت داخلی برای پخش آن قرارداد بستند، اما با مخالفت وزارت ارشاد این آلبوم هرگز مجوز پخش نگرفت. در صورت انتشار، این نخستین آلبوم رسمی راک ایرانی پس از انقلاب نام میگرفت. این گروه در زمستان ۱۳۸۰ در اجرایی خصوصی در کلیسای روسی ارتودوکس تهران، تمام آهنگ‌های این آلبوم را بطور زنده اجرا کردند که با استقبال خوبی روبرو شدند
 
گروه اوهام تا قبل از مهاجرت از ایران فعالیت زیادی در زمینه راک ایرانی داشت و همیشه در پی بدست آوردن مجوز رسمی از سوی ارشاد برای فعالیت‏هایش بود، اما هیچگاه به نتیجه نرسید. سرانجام اعضای گروه در سال ۱۳۸۵ در پی شرکت در «جشنواره میان کهکشانی موسیقی ایرانی» برای همیشه از ایران خارج شدند تا در خارج از مرزهای ایران به فعالیت‌های هنریشان ادامه دهند
.
دهه ۸۰؛ دوران طلایی راک ایرانی

دهه ۸۰ خورشیدی دورانی طلایی را برای موسیقی راک ایران به ارمغان آورد. در اوایل این دهه توجه جوانان ایرانی به این نوع موسیقی و زیرشاخه هایش بیش از پیش شد و گروه‌های زیادی در این زمینه تشکیل شدند. بعضی از این گروه‌ها و خوانندگان توانستند از وزارت ارشاد مجوز رسمی فعالیت دریافت کنند و تعدادی از آنان هنوز هم در ایران فعالیت میکنند. در این سالها کنسرت‌های زیادی در سطح کشور برگزار شد که بسیاری از آنان بصورت زیرزمینی و تنها تعداد اندکی از این کنسرت‌ها با مجوز رسمی برگزار گردید. توجه جوانان ایران به راک و زیرشاخه‌های آن بسیار زیاد شده بود. همچنین نفوذ فرهنگ متال در میان جوانان بیش از پیش رو به افزایش بود. گروه‌های «نومتال» خارجی مانند «لینکین پارک» و «کورن» سبب شدند که علاقه جوانان ایران به سبک‌های مختلف متال بیشتر از پیش گردد. متال و انواع زیرشاخه هایش در میان جوانان ایران محبوب شد و هم اکنون جوانان ایران تنها خود را طرفدار این موسیقی صرف گوش دادن به آن نمیپندارند، بلکه هرکدام در پی تشکیل یک گروه و رسیدن به هدف‌های ویژه‌ای در این زمینه هستند. سبک‌های زیادی از موسیقی متال در میان ایرانیان محبوب گشته که از جمله آنان میتوان به «هوی متال»، «ترش متال»، «دث متال»، «بلک متال» و... اشاره کرد 

کاوه یغمایی؛ ادامه دهنده راه پدر 

کاوه یغمایی، فرزند بزرگ کوروش یغمایی؛ هم اکنون به یکی از ستاره‌های راک ایران تبدیل شده. چهره و صدای او بسیار نزدیک به پدرش است و از این حیث نه تنها در میان جوانان و نسل امروز؛ بلکه در میان نسل گذشته نیز محبوب گشته. وی تداعی کننده خاطره کوروش یغمایی است و به نوعی کوروش را بار دیگر زنده کرده و جانی دوباره به راک ایرانی بخشیده

کاوه در دهه ۷۰ نیز فعالیت میکرد و گروهش از جمله معدود گروه‌های راک دارای مجوز بود، اما در سالهای آغازین دهه ۸۰ بود که نام او بر سر زبان‌ها افتاد و در میان مردم معروف و محبوب گشت. وی پیش از انتشار آلبومش با بسیاری از خوانندگان ایران همکاری کرد و آهنگسازی کارهایشان را برعهده داشت. در سال ۱۳۸۲ اولین آلبوم رسمی خود را با نام «مترسک» منتشر کرد. این آلبوم شامل ۱۰ آهنگ در سبک‌های مختلف راک از جمله «پراگرسیو راک»، «آلترناتیو راک»، «پاپ راک» و «پیانو راک» بود. مترسک تا مدت‌ها پرفروش ترین آلبوم ایران بود و توجه جوانان ایران را به راک، بیش از پیش زیاد کرد. کاوه در همان سال دو شب متوالی در سالن میلاد به اجرای زنده ترانه‌های این آلبوم پرداخت که این کنسرت با استقبال بی سابقه‌ای از سوی مردم روبرو شد

کاوه در سالهای بعد سعی داشت آلبوم دومش را روانه بازار کند، اما وزارت ارشاد مجوزی به این آلبوم نداد. سرانجام کاوه در سال ۸۵ به کانادا مهاجرت میکند و این آلبوم را با نام "سکوت سرد در سال ۸۶ پخش جهانی میکند و به موفقیتی بزرگ دست می یابد. سبک آهنگ‌های این آلبوم با  آلبوم نخست کاوه تفاوت زیادی دارد و زیبایی راک ایرانی را بیش از پیش نمایان میسازد. حضور چندین تک آهنگ این آلبوم در بهترین‌های تلویزیون‌های خارج از کشور، آینده درخشانی را به راک ایرانی نوید داد

منبع ویکی پدیا و سایت آی.ام.بی.دی با اندکی تخلیص